FRIENDS WITH BENEFITS : KARAPATAN NG KAIBIGAN TINALAKAY SA CIA WITH BA

‘Friends with benefits?’: Karapatan ng kaibigan, tinalakay sa ‘CIA with BA’

Sa isang makabuluhang episode ng CIA with BA, tinalakay sa segment na Tanong ng Pilipino ang mga tanong tungkol sa karapatan ng mga kaibigan—lalo na sa pagiging beneficiary at paghingi ng referral bonus.

Nagtanong si KC mula Sampaloc, Manila: “Pwede ko bang gawing beneficiary sa SSS (Social Security System) ang matalik kong kaibigan kahit may mga magulang at kapatid naman ako?”

Sumagot si Atty. Rafael Rivera na maaari pero may hangganan ayon sa batas: “Opo. Pwede mong gawing beneficiary ang iyong kaibigan ngunit ika-classify siya ng batas bilang secondary beneficiary. Ibig sabihin nito, pagka wala ‘yung nanay, tatay, asawa o anak, saka lang siya magkakaroon ng karapatan bilang beneficiary, in their absence.”

Nag-follow up si Boy Abunda sa isang tanong: “Halimbawa, in a situation kung saan galit o kaya’y may tampuhan, o ‘di kaya’y may circumstance na hindi niya kasundo itong mga sinabi mo—nanay, tatay… hindi pa rin pwede ‘yung kaibigan maging primary beneficiary?”

“Ito po ay hindi pwede,” malinaw na tugon ni Atty. Rivera. “Dahil ‘yung ginamit na salita ng batas ay, ‘in their absence.’”

Nagtanong naman si Ginny mula Cabanatuan City: “Kaibigan ko ang tumulong sa ’kin maghanap ng trabaho. May legal basis ba siya kung sakaling hingian niya ako ng referral bonus?”

Ipinaliwanag ni Atty. Marian Cayetano na ang referral bonus ay isang kontraktwal na obligasyon kaya hindi ito awtomatiko. “Yung referral bonus, it’s a contractual obligation so hindi po ito automatic. Ibig sabihin, pwedeng may prior na agreement kayo—pwedeng verbal o pwede ring written. Dapat po malinaw na ganon’ na, ‘Okay! ‘Pag naipasok kita ng trabaho, bibigyan mo ko ng porsyento.’ At pumayag po ‘yung isang partido,” ani niya.

Pinaliwanag pa niya, “Pag ganon po, may obligasyon talaga na magbigay [siyang] ng referral bonus sa isa niyang kaibigan.”

Muling pinaalala ng CIA with BA na mahalaga ang pagkakaibigan sa kulturang Pilipino, ngunit sa usapin ng benepisyo at pera, kinakailangan ng malinaw na kasunduan o dokumentasyon upang makilala ang karapatan.

Kasama si Tito Boy, pinangungunahan ni Senador Alan Peter Cayetano ang CIA with BA, na ipinagpapatuloy ang legacy ng kanyang yumaong ama na si Sen. Rene “Compañero” Cayetano. Napapanood ang programa tuwing Linggo, 11:00 p.m. sa GMA7, at may replay tuwing Sabado, 10:30 p.m. sa GTV.

FRIENDS WITH BENEFITS : LEGAL BOUNDARIES OF FRIENDS TACKLED ON CIA WITH BA

‘Friends with benefits?’: Legal boundaries of friends tackled on ‘CIA with BA

In a thought-provoking episode of CIA with BA, the Tanong ng Pilipino segment explored questions involving the legal rights of friends—particularly in designating a friend as a beneficiary and in claiming a referral bonus.

KC from Sampaloc, Manila, asked: “Pwede ko bang gawing beneficiary sa SSS (Social Security System) ang matalik kong kaibigan kahit may mga magulang at kapatid naman ako?”

Atty. Rafael Rivera responded affirmatively but clarified the legal limits: “Opo. Pwede mong gawing beneficiary ang iyong kaibigan ngunit ika-classify siya ng batas bilang secondary beneficiary. Ibig sabihin nito, pagka wala ‘yung nanay, tatay, asawa o anak, saka lang siya magkakaroon ng karapatan bilang beneficiary, in their absence.”

Host Boy Abunda followed up with a hypothetical scenario: “Halimbawa, in a situation kung saan galit o kaya’y may tampuhan, o ‘di kaya’y may circumstance na hindi niya kasundo itong mga sinabi mo—nanay, tatay… hindi pa rin pwede ‘yung kaibigan maging primary beneficiary?”

“Hindi po,” Atty. Rivera firmly replied. “Dahil ‘yung ginamit na salita ng batas ay, ‘in their absence.’”

Another question came from Ginny of Cabanatuan City: “Kaibigan ko ang tumulong sa ’kin maghanap ng trabaho. May legal basis ba siya kung sakaling hingian niya ako ng referral bonus?”

This was answered by Atty. Marian Cayetano, who explained that such matters rely on a prior agreement between parties.

“Yung referral bonus, it’s a contractual obligation so hindi po ito automatic. Ibig sabihin, pwedeng may prior na agreement kayo—pwedeng verbal or pwede ring written. Dapat po malinaw na ganon’ na, ‘Okay! ‘Pag naipasok kita ng trabaho, bibigyan mo ko ng porsyento.’ At pumayag po ‘yung isang partido,” she said.

The legal expert concluded, “Pag ganon po, may obligasyon talaga na magbigay [siyang] ng referral bonus sa isa niyang kaibigan.”

By shedding light on these scenarios, CIA with BA reminded viewers that while friendship plays a vital role in Filipino culture, legal recognition of such ties—especially in matters of benefits or compensation—requires formal structure or documentation.

Alongside Tito Boy, Senator Alan Peter Cayetano leads CIA with BA, continuing the legacy of his late dad Sen. Rene “Compañero” Cayetano. The program airs every Sunday at 11:00 p.m. on GMA7, with replays every Saturday at 10:30 p.m. on GTV.

CIA WITH BA : MAY PANANAGUTAN BA ANG LGU SA MGA BATANG LANSANGAN?

CIA with BA’: May pananagutan ba ang LGU sa mga batang lansangan?

Bilang paggunita sa World Population Day, tinutukan ng public affairs program na ‘CIA with BA’ ang mga isyung may kinalaman sa kapakanan ng komunidad, partikular na ang papel ng mga local government unit (LGU) sa pagprotekta sa mga batang lansangan.

Sa segment na ‘Tanong ng Pilipino,’ nagtanong si Gerald mula sa Palawan tungkol sa mga batang madalas makita sa kalsada sa kanilang lugar. Ayon sa kanya, ilang beses na nila itong isinumbong sa barangay, ngunit tila walang ginagawang aksyon.

“Minsan po, may mga batang iniiwan at pakalat-kalat sa kalsada pero hindi po nila inaaksyunan [ng LGU] kahit ilang ulit nang sinusumbong,” ani Gerald. “May pananagutan po ba [ang] barangay o LGUs kapag pinabayaan nila ang ganitong kaso? Ano po ang dapat gawin?”

Diretsahang sinagot ito ni Atty. Mark Devoma na may pananagutan nga ang mga LGU sa ganitong mga sitwasyon.

“Meron dapat silang pananagutan kung pababayaan lang nila ang mga batang ito sa kanilang (LGUs) teritoryo,” ani Devoma.

Ipinaliwanag niyang may probisyon sa Konstitusyon na nagbibigay ng proteksyon sa mga bata laban sa pang-aabuso, pagsasamantala, at kapabayaan. Bukod dito, may mga batas na tumutukoy sa mga tungkulin ng barangay, munisipyo, at lungsod pagdating sa kapakanan ng mga batang lansangan.

Binanggit ni Devoma ang isang memorandum circular mula sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) na nagsasaad ng tatlong hakbang na dapat sundin ng LGUs: Tawag-Pansin (profiling o pagkilala sa mga bata), Tulong-Tugon (pagbibigay ng tulong gaya ng psychosocial at educational assistance), at Tanggap-Kalinga (pangalaga sa bata sa mas pangmatagalang paraan sa ilalim ng protective custody).

“Kapag ‘yang mga bagay na ‘yan, hindi nagawa, saka po papasok ang pananagutan o liability ng LGUs for failure to implement this kind of policies,” giit ni Devoma.

Tinanong naman ni Boy Abunda kung ano ang kailangang agarang gawin sa ganitong mga kaso. Tugon ni Devoma, dapat unang alisin ang bata sa delikadong sitwasyon at dalhin sa ligtas na lugar kung saan maaari na siyang simulan bigyan ng tulong.

“’Yan dapat ang first goal—to act in the best interest of these children,” sabi niya.

Dagdag pa niya, maaaring pansamantalang ilagay ang mga bata sa isang pasilidad ng LGU, gaya ng multi-purpose hall, habang isinasagawa ang mga kinakailangang intervention.

Sa pamamagitan ng ganitong talakayan, muling ipinakita ng ‘CIA with BA’ kung paano ang simpleng tanong ng mamamayan ay maaaring maging daan sa mas malalim na pag-unawa sa batas, responsibilidad ng pamahalaan, at pangangalaga sa kabataang Pilipino.

Pinangungunahan nina Senador Alan Peter Cayetano at Tito Boy, ipinagpapatuloy ng ‘CIA with BA’ ang adbokasiya ng yumaong Senador Rene Cayetano. Mapapanood ang programa tuwing Linggo, 11:00 p.m. sa GMA7, at may replay tuwing Sabado, 10:30 p.m. sa GTV.

CIA WITH BA : ARE LGU'S RESPONSIBLE FOR STREET CHILDREN?

‘CIA with BA’: Are LGUs responsible for street children?

In observance of World Population Day, talk and public service program ‘CIA with BA’ highlighted issues related to community well-being, with a focus on the role of local government units (LGUs) in protecting vulnerable children in the streets.

In the segment ‘Tanong ng Pilipino,’ Gerald from Palawan raised a concern about children in their area who are often left wandering the streets without proper care. Despite multiple reports to their barangay, he said no action had been taken.

“Minsan po, may mga batang iniiwan at pakalat-kalat sa kalsada pero hindi po nila inaaksyunan [ng LGU] kahit ilang ulit nang sinusumbong,” he shared. “May pananagutan po ba [ang] barangay o LGUs kapag pinabayaan nila ang ganitong kaso? Ano po ang dapat gawin?”

Atty. Mark Devoma replied that LGUs indeed have legal responsibility in such situations.

“Meron dapat silang pananagutan kung pababayaan lang nila ang mga batang ito sa kanilang (LGUs) teritoryo,” he said.

He explained that the Philippine Constitution contains provisions specifically protecting children from exploitation, cruelty, and neglect. Various laws also define the responsibilities of barangays, municipalities, and city governments regarding the welfare of street children.

Devoma cited a DSWD memorandum circular that outlines a three-step framework for LGUs: Tawag-Pansin (profiling and identifying the children), Tulong-Tugon (providing support like psychosocial and educational assistance), and Tanggap-Kalinga (offering long-term care through protective custody).

“Kapag ‘yang mga bagay na ‘yan, hindi nagawa, saka po papasok ang pananagutan o liability ng LGUs for failure to implement this kind of policies,” Devoma stressed.

When host Boy Abunda asked what immediate action should be taken, Devoma answered that the priority is to remove the child from danger and place them in a safe facility where they can begin receiving necessary interventions.

“That’s the first goal dapat—to act in the best interest of these children,” he said.

Through this discussion, ‘CIA with BA’ once again provided a platform where real-life concerns lead to deeper understanding of public policy, legal accountability, and the shared responsibility of safeguarding the nation’s children.

Led by Senator Alan Peter Cayetano and Abunda, ‘CIA with BA’ continues the advocacy of the late Senator Rene Cayetano. The program airs every Sunday at 11:00 p.m. on GMA7, with replays every Saturday at 10:30 p.m. on GTV.

BABAENG MAY DALAWANG BIRTH CERTIFICATE HUMINGI NG ' PAYO NI KUYA ALAN '

Babaeng may dalawang birth certificate, humingi ng ‘Payo ni Kuya Alan’

Isang babae ang dumulog sa programang ‘CIA with BA’ upang humingi ng ‘Payo ni Kuya Alan’ kung ano ang dapat niyang gawin sa pagkakaroon ng dalawang birth certificate.

Kwento ni Keiko, mula pagkabata hanggang sa siya’y makapagtapos at makapagtrabaho, ang ginagamit niyang apelyido ay ang sa kanyang ina.

Bago mag-pandemya, sinubukan niyang kumuha ng PSA-authenticated birth certificate, ngunit ang naibigay sa kanya ng ahensya ay nasa apelyido na ng kanyang ama.

Maraming ginawa at nilapitan si Keiko para ayusin ang sitwasyon, pero halos iisa ang sagot—kailangang idaan ito sa korte.

Aniya, “Gusto ko pong ma-retain ‘yung [apelyido ng nanay ko] hindi lang po dahil ‘yun na ‘yung nakasanayan ko, kundi gusto ko rin po ito ilaban para sa kanya dahil eversince po talaga, siya ang nagtaguyod sa akin, nagpa-aral, lahat lahat.”

Ayon kay Senador Alan Peter Cayetano, ang mabuting balita ay may simpleng legal na paraan para maresolba ang kaso ni Keiko.

“There is a simple legal remedy,” paliwanag niya. Gayunpaman, kailangan pa rin itong dumaan sa korte kaya’t mangangailangan ito ng panahon at gastos.

“But of course, we’re here not to just give you legal advice but to assist. Hahanap tayo ng partners natin na pwedeng mag-draft at tumulong mag-file,” dagdag niya.

Ipinaliwanag pa niya na, “Until a few years or a decade ago, marami tayo talagang mga kababayan na walang birth certificate. May effort talaga na ayusin ‘yung birth certificate ng bawat isa.”

“Ang nangyari in your case, if I’m not mistaken, is that meron kang original birth certificate. Pero may nag-advise siguro na mag-file ka ng late registration, so pangalawa ito,” aniya pa.

Dagdag ni Sen. Cayetano, nagkaroon ng memo na nagsasabing kailangang i-cancel ang anumang pangalawang birth certificate kung hindi naman na-annul ang una.

“Sa’yo, ang solution is to file the case for the change of name. When you change your name, you have to have a good reason, and your reason is a good reason, walang magda-doubt no’n, so it’s a matter of time and getting it done,” pagtatapos niya.

Hinangaan din ni Senador Alan ang determinasyon ni Keiko na parangalan ang kanyang ina at ang malinaw nitong pagpapahayag ng kanyang saloobin.

“Kung lahat ganyang mag-explain, sorry pero hindi na natin kailangan ng Mariteam sa segment,” biro pa ni Kuya Alan.

Kasama ang multi-awarded TV host na si Boy Abunda, pinangungunahan ni Alan ang ‘CIA with BA’ bilang pagpapatuloy ng adbokasiya ng kanyang yumaong ama na si Senador Rene Cayetano. Napapanood ito tuwing Linggo, 11:00 p.m. sa GMA7, at may replay tuwing Sabado, 10:30 p.m. sa GTV.

CIA WITH BA : WOMAN SEEKS ' PAYO NI KUYA ALAN ' ON HAVING TWO BIRTH CERTIFICATES

CIA with BA’: Woman seeks ‘Payo ni Kuya Alan’ on having two birth certificates

A woman sought help from the program ‘CIA with BA’ to ask for ‘Payo ni Kuya Alan’ regarding what she should do about having two birth certificates.

Keiko shared that from childhood up until she started working, she had always used her mother’s surname.

Before the pandemic, she attempted to get a PSA-authenticated birth certificate, but the one issued by the agency reflected her father’s surname.

Keiko made various efforts and spoke to several people, but they all told her that the issue had to be resolved by the court.

“Gusto ko pong ma-retain ‘yung [apelyido ng nanay ko] hindi lang po dahil ‘yun na ‘yung nakasanayan ko, kundi gusto ko rin po ito ilaban para sa kanya dahil eversince po talaga, siya ang nagtaguyod sa akin, nagpa-aral, lahat lahat,” she said.

According to Senator Alan Peter Cayetano, the good news is that there is a legal remedy for her situation.

“There is a simple legal remedy,” he explained, though he clarified that since it involves filing in court, it may take some time and will incur costs.

“But of course, we’re here not to just give you legal advice but to assist. Hahanap tayo ng partners natin na pwedeng mag-draft at tumulong mag-file,” he assured.

He further elaborated, “Until a few years or a decade ago, marami tayo talagang mga kababayan na walang birth certificate. May effort talaga na ayusin ‘yung birth certificate ng bawat isa.”

“Ang nangyari in your case, if I’m not mistaken, is that meron kang original birth certificate. Pero may nag-advise siguro na mag-file ka ng late registration, so pangalawa ito,” he said.

Senator Cayetano also explained that a memo was later released stating that all second birth certificates must be canceled if the first was not annulled.

“Sa ’yo, ang solution is to file the case for the change of name. When you change your name, you have to have a good reason, and your reason is a good reason, walang magda-doubt no’n, so it’s a matter of time and getting it done,” he concluded.

Impressed by her clarity and intent, Senator Alan also praised Keiko’s desire to honor her mother.

“Kung lahat ganyang mag-explain, sorry pero hindi na natin kailangan ng Mariteam sa segment,” he jokingly added.

Along with award-winning TV host Boy Abunda, Alan leads ‘CIA with BA’ to continue the advocacy of his late dad Sen. Rene Cayetano. The program airs every Sunday at 11:00 p.m. on GMA7, with replays every Saturday at 10:30 p.m. on GTV.

MAGKAIBANG LABAN NG MGA INA TAMPOK SA CIA WITH.BA

Magkaibang laban ng mga ina, tampok sa ‘CIA with BA’

Dalawang ina, dalawang magkaibang pakikibaka – ang isa ay lumalaban para sa legal na pag-iingat ng anak, ang isa naman ay naghahangad ng matagal nang pagsasama – ang tampok sa nakaraang episode ng ‘CIA with BA.’

Si Pau, isang single mom, ay dumulog sa segment na ‘Tanong ng Pilipino’ upang itanong ang tungkol sa karapatan ng magulang sa anak.

“Pwede bang nanay lang ang maging sole guardian ng anak niya kahit na nasa birth certificate naman ng bata ang pangalan nung tatay?” pagbasa ni host Boy Abunda.

“Ang sagot po ay depende sa estado ng nanay at tatay,” paliwanag ni Atty. Mark Devoma. “Kung kasal po ang nanay at tatay nung bata, as a rule po, sila ang mag-e-exercise ng parental authority jointly.”

Dagdag pa niya, “Mangyayari lang po na magkakaroon ng sole parental authority ang nanay kung ang bata po ay non-marital child o pinanganak siya outside the marriage of the parents. Do’n lang po ang pagkakataon na may sole parental authority ang isang nanay.”

Samantala, sa segment na ‘Aksyon Agad,’ muling nagkaisa ang isang ina at ang kanyang kambal na anak matapos ang 11 taon na pagkakalayo.

“Pinakupkop ko po sila sa nanay ko dahil sa hirap po ng buhay, palipat-lipat po kami ng tirahan, tapos ‘yung asawa ko nagloloko,” kwento ni Gina.

Dahil sa Zamboanga pa nakatira ang kanyang mga magulang, doon dinala ang kambal upang alagaan. Sa kabila ng hirap sa buhay at walang permanenteng tirahan, tanging mga larawan lang ang paraan niya para makita ang mga anak.

Ngunit dahil sa programa, natupad ang matagal nang pangarap ni Gina – ang muling makita sina Cedric at Cerio, kasama ang kanyang ama. Ito rin ang unang pagkakataon na nakilala ng kambal ang kanilang iba pang mga kapatid.

“Sorry kung napalayo sila [sa isa’t-isa] dahil sa kahirapan ng buhay,” ani Gina, nangako na sisimulan na nilang muli ang buhay bilang isang buo at masayang pamilya.

Ang dalawang kwento – isa tungkol sa legal na paglilinaw, isa naman sa emosyonal na pagkikita – ay nagpapakita ng iba’t ibang mukha ng pagiging ina sa Pilipinas. Sa paghahanap ng karapat-dapat na awtoridad o sa pangarap ng muling pagkikita, pinapaalala ng mga inang ito na ang pagmamahal, sakripisyo, at determinasyon ay nananatiling puso ng bawat paglalakbay ng magulang.

Pinangungunahan nina Senador Alan Peter Cayetano at Tito Boy, ipinagpapatuloy ng ‘CIA with BA’ ang adbokasiya ng yumaong Senador Rene Cayetano. Mapapanood ang programa tuwing Linggo, 11:00 p.m. sa GMA7, at may replay tuwing Sabado, 10:30 p.m. sa GTV.

LEGAL BATTLES AND LONGING HEARTS : MOTHERHOOD TESTED IN CIA WITH BA

Legal battles and longing hearts: motherhood tested in ‘CIA with BA’

Two mothers, two different struggles – one fighting for legal guardianship, the other for a long-awaited embrace – were featured in the latest episode of ‘CIA with BA.’

Pau, a single mother, turned to the segment ‘Tanong ng Pilipino’ to raise a concern about parental authority over her child.

“Pwede bang nanay lang ang maging sole guardian ng anak niya kahit na nasa birth certificate naman ng bata ang pangalan nung tatay?” host Boy Abunda read.

“The answer depends on the status of the mother and father,” explained Atty. Mark Devoma. “Kung kasal po ang nanay at tatay nung bata, as a rule po, sila ang mag-e-exercise ng parental authority jointly.”

He further clarified, “Mangyayari lang po na magkakaroon ng sole parental authority ang nanay kung ang bata po ay non-marital child o pinanganak siya outside the marriage of the parents. Do’n lang po ang pagkakataon na may sole parental authority ang isang nanay.”

Meanwhile, in the 'Aksyon Agad' segment, a mother was finally reunited with her twin sons after 11 years apart.

“Pinakupkop ko po sila sa nanay ko dahil sa hirap po ng buhay, palipat-lipat po kami ng tirahan, tapos ‘yung asawa ko nagloloko,” shared Gina.

Since her parents were living in Zamboanga, her twin sons were sent there to be cared for. With financial struggles and unstable housing, she could only see them through photos.

But thanks to the program, Gina’s long-time dream came true – she was able to see Cedric and Cerio again, this time accompanied by her father. It was also the first time the twins met their other siblings.

“Sorry kung napalayo sila [sa isa’t-isa] dahil sa kahirapan ng buhay,” she said, vowing that they would now begin a new life together as a complete family.

These two stories – one of legal clarity, the other of heartfelt reunion – highlight the many faces of motherhood in the Philippines. Whether seeking rightful authority or holding on to the hope of reconnection, these mothers remind us that love, sacrifice, and determination remain at the core of every parent’s journey.

Led by Senator Alan Peter Cayetano and Abunda, ‘CIA with BA’ continues the advocacy of the late Senator Rene Cayetano. The program airs every Sunday at 11:00 p.m. on GMA7, with replays every Saturday at 10:30 p.m. on GTV.

MGA TANONG NG MALILIIT NA NEGOSYANTE BINIGYANG-LINAW SA CIA WITH BA

Mga tanong ng maliliit na negosyante, binigyang-linaw sa ‘CIA with BA’

Bilang pakikiisa sa pagdiriwang ng Micro, Small, and Medium Enterprise Development (MSMED) Week ngayong Hulyo, tinalakay ng ‘CIA with BA’ ang mga isyung mahalaga para sa mga maliliit na negosyante at sa mga nangangarap magsimula ng sariling negosyo. Sa segment na ‘Tanong ng Pilipino,’ sinagot ng programa ang ilang katanungan kaugnay ng tax exemptions at mga patakaran sa pasahod.

Tanong ni Ivan na mula sa San Juan, Batangas, maaari bang ma-exempt sa income tax ang isang maliit na negosyo sa barangay.

Ayon kay Atty. Rafael Rivera, posible ito ngunit may mga kailangang sundin. “Tama. Totoo na pwede kang ma-exempt ngunit kailangan mong kumuha ng certificate of authority [mula] sa LGU mo,” ani Rivera.

Ipinaliwanag niyang kabilang ang mga barangay enterprises sa mas malawak na kategoryang MSMEs (micro, small, and medium enterprises). “Basically, meron tayong tinatawag na micro, small, medium enterprises (MSME)… pwede silang pumunta sa LGU nila, hihingi sila ng exemption...” dagdag pa niya. Ngunit upang maging kwalipikado, ang total assets ng negosyo ay dapat hindi lalampas sa Php 3 milyon, hindi kasama ang lupa.

Gayunman, nilinaw ni Rivera na ang exemption ay para lamang sa income tax. “Exempted ka sa income tax sabi ng batas, pero ‘yun lang ‘yon,” aniya. Maaaring may iba pa ring kailangang bayarang buwis gaya ng percentage tax o value-added tax (VAT), depende sa negosyo.

Tanong naman ni Armelyn ng Quezon Province, legal ba para sa isang barangay micro business enterprise (BMBE) na magpasahod ng mas mababa sa minimum wage. Ayon kay Atty. Marian Cayetano, pinapayagan ito sa ilalim ng batas basta’t natutugunan ang ilang kondisyon.

“Allowed ang mga micro business enterprises na magpasahod ng mas mababa sa itinakda ng ating minimum wage law,” ani Cayetano. Gayunpaman, binigyang-diin niyang dapat ay rehistrado ang negosyo sa LGU at may Certificate of Authority.

Dagdag pa ni Cayetano, kahit mababa ang pasahod, kailangang ibigay pa rin ang mga benepisyong itinatakda ng gobyerno. “Provided po na nabibigyan nila ng government-required benefits katulad ng SSS, PhilHealth...” paalala niya, bilang proteksyon pa rin sa mga manggagawa.

Sa pagbibigay-linaw sa mga tanong na ito, patuloy ang ‘CIA with BA’ sa pagbibigay ng mahalagang impormasyon at serbisyo publiko para sa mga maliliit na negosyante. Hinihikayat ng programa ang mga manonood na maging mas maalam at samantalahin ang mga programang handog ng pamahalaan para sa mga MSMEs.

Sa pangunguna nina Senador Alan Peter Cayetano at ni Tito Boy, ipinagpapatuloy ng ‘CIA with BA’ ang adbokasiya ng yumaong Senador Rene Cayetano. Mapapanood ang programa tuwing Linggo ng gabi, 11:00 p.m. sa GMA7, at may replay tuwing Sabado, 10:30 p.m. sa GTV.

EMPOWERING MSME'S : CIA WITH BA TACKLES TAX AND WAGE CONCERNS DURING MSMED WEEK

Empowering MSMEs: ‘CIA with BA’ tackles tax and wage concerns during MSMED Week

In celebration of Micro, Small, and Medium Enterprise Development (MSMED) Week this July, ‘CIA with BA’ turned the spotlight on small business owners and aspiring entrepreneurs. Through the ‘Tanong ng Pilipino’ segment, the show addressed frequently asked questions about tax exemptions and labor policies affecting micro enterprises.

One question came from Ivan of San Juan, Batangas, who asked whether a small barangay-based business could be exempted from paying income tax.

According to resident legal expert Atty. Rafael Rivera, this is possible under specific conditions. “Tama. Totoo na pwede kang ma-exempt ngunit kailangan mong kumuha ng certificate of authority [mula] sa LGU mo,” he explained.

Rivera said barangay enterprises fall under the broader category of MSMEs, and many of them qualify for incentives under the law. “Basically, meron tayong tinatawag na micro, small, medium enterprises (MSME)… pwede silang pumunta sa LGU nila, hihingi sila ng exemption...” as long as their total assets do not exceed Php 3 million, excluding land.

However, he clarified that this exemption applies only to income tax. “Exempted ka sa income tax sabi ng batas, pero ‘yun lang ‘yon,” Rivera said, pointing out that businesses may still be subject to other taxes such as percentage tax or value-added tax (VAT).

Another question came from Armelyn of Quezon Province, who raised concerns about wages in barangay micro business enterprises (BMBEs). She asked if it was legal for BMBEs to pay below the minimum wage. Atty. Marian Cayetano confirmed that such businesses may be allowed to do so, but only under certain conditions.

“Allowed ang mga micro business enterprises na magpasahod ng mas mababa sa itinakda ng ating minimum wage law,” Cayetano explained. However, she stressed that the business must be registered with the LGU and must have a valid Certificate of Authority.

Cayetano also reminded viewers that despite the wage exemption, employers must still comply with giving mandatory government benefits. “Provided po na nabibigyan nila ng government-required benefits katulad ng SSS, PhilHealth...” she added, ensuring that employees still receive protection under the law.

By answering questions like these, ‘CIA with BA’ continues to empower small business owners with legal guidance and public service. The show encourages viewers to stay informed and to make use of available support from local and national government programs.

Led by Senator Alan Peter Cayetano and Abunda, ‘CIA with BA’ continues the advocacy of the late Senator Rene Cayetano. The program airs every Sunday at 11:00 p.m. on GMA7, with replays every Saturday at 10:30 p.m. on GTV.